Gebeurtenissen in het najaar van 1813

Het leger van Napoleons is tijdens de driedaagse ‘Volkerenslag’ half oktober bij Leipzig verslagen door een troepenmacht uit Rusland, Pruisen, Oostenrijk en Zweden. Na die overwinning valt de geallieerde strijdmacht uiteen in geregelde en ongeregelde troepen, die vaak plunderend verder naar het westen trekken. Het is de opmaat tot het ‘moment suprême’ van Willem de Vaynes van Brakell, een verhaal dat veel Doesburgers kennen en dat zich afspeelt in november 1813. Het keizerrijk van Napoleon Bonaparte wankelt. Begin november loopt het overgrote deel van de zestig man in Franse dienst gelegerd in Doesburg over naar de geallieerden.

19 november
In de vroege ochtend geven de laatste acht Fransen zich over aan zo’n dertig Kozakken. Die groep groeit de dagen erna uit tot zo’n 200 à 300 man.


23 november

Zonder dat het tot echte schermutselingen komt jagen zo’n driehonderd Fransen de Kozakken de stad weer uit. Dat is het moment dat Willem de Vaynes van Brakell in actie komt (Luister naar de woorden van De Vaynes in het geluidsfragment hiernaast.)

In de namiddag openen de Pruisen de aanval vanuit Drempt. Er volgen straatgevechten waarbij de Fransen het onderspit delven. Rond 17.00 uur is de strijd beslecht. Tachtig Fransen zijn gedood, 120 man hebben zich overgegeven. Een kleine veertig man heeft weten te ontsnappen. Met de Pruisen zijn ook de Kozakken weer terug.

de Vaynes van Brakell
Willem de Vaynes van Brakell
Klik/tik voor audio


29 november
Bij de komst van de Pruisische generaal Friedrich Wilhelm Bülow von Dennewitz wordt de ‘Oranjevlag’ op de toren van de Grote Kerk geplaatst.


30 november
Terugkeer uit Engeland van het Huis van Oranje bij monde van prins Willem (de latere  koning Willem I).  Het ‘Verenigd Koninkrijk’ wordt in de steigers gezet. Napoleon wordt in het voorjaar van 1814 verbannen naar Elba. Tijdens het Congres van Wenen sturen de ‘geallieerden’ aan op een sterk bufferkoninkrijk aan de Franse noordflank.